Vicky Trivedi

ટકોરો

આનંદ અપાર્ટમેન્ટના ચાર બ્લોકસમાં કુલ 28 ફ્લેટ. તેમાં ત્રીજા માળે મારુ મકાન પણ ખરું. અંકિત એલ. દ્વિવેદી સ્ટીલની પ્લેટમાં ચમકતા કાળા અક્ષરોવાળું બારણું ખોલીને અંદર પ્રવેશું એટલે મારી બીજી દુનિયા. મારી પોતાની દુનિયા. દરેક માણસને બે દુનિયા હોય છે. એક જેને પૃથ્વી કહીએ બીજું ઘર. આ બે દુનિયા વચ્ચે એક દરવાજો છે જેની ચાવી માણસ પાસે હોય છે. બંને દુનિયા અલગ છે. એક દુનિયા થાક – ત્રાસ – દુઃખ – વિચારો – સારી ખરાબ પરિસ્થિતિ આપે છે. ને બીજી દુનિયા નાનકડી છે.

એ બીજી દુનિયા કોઈ માટે એક રૂમની હોય છે કોઈ માટે પાંચ હજાર સ્કવેર ફૂટમાં વિસ્તરેલી હોય છે. પણ બીજી દુનિયાની સાપેક્ષે તે ખૂબ નાની છે અને કદાચ એટલે જ તેમાં સમાય પણ ઓછું. ફક્ત આરામ – માલિકી – બેપરવાહ લાપરવાહીઓ – હાસ્ય – જોરથી બોલવાની છૂટ…. વગેરે મુઠ્ઠીભર ચીજો… મારે પણ આ બે દુનિયા વચ્ચે એક બારણું હતું…

સવારે અંકિત એલ. દ્વિવેદી લખેલી પ્લેટવાળું બારણું ખુલે એટલે અલગ અલગ અવાજોની બીજી દુનિયામાં મારા પગ પડે. ઉપર રંજનબેનના ઘરની ઘંટીનો ઘરઘર – સામેવાળી મોનીકાનો ‘જલ્દી તૈયાર થા વાન આવી ગઈ પ્રતીક…..’નો મોટો ઘાટો – સીડીઓ ઉપર ફરતી રમેશની સાવરણીનો બોદો અવાજ – નવી લિફ્ટનો મંદ સરસરાટ – સીડીઓ ઉપર ચાલતા ભારેખમ વજન નીચે કચડાઈ જતા બુટનો ઠકઠક….. ને ઓફિસે બોસ શું કહેશે તેની કલ્પનાઓથી જન્મતા મનની ભીતર ઉઠતાં અવાજો અલગ… દરવાજો ખોલતા જ દુનિયા બદલાઈ જાય.

સીટી બસના દરવાજામાં ચડો એટલે અંબિકાનગર સુધી તેના તે જ દ્રશ્યો. રામુના પાર્લર ઉપર એક હાથમાં ચાનો કપ લઈને બીજા હાથે સિગરેટના ધુમાડા કાઢતા જુવાન છોકરાઓ – નગરપાલિકાની કોલેજ ભણી જતી સુંદર છોકરીઓ ને તેમની પાછળ માખીઓ જેમ પડેલા નર માખાઓની ગોશિપના દ્રશ્યો – છાપાવાળાની ખખડેલી સાઇકલની ઘંટડી અને પછી બોસની ઓફીસ આગળ અચાનક બ્રેકના અવાજ સાથે મારે ઉતરી પડવાનું. શર્ટની બાય નીચે સંતાકૂકડી રમતા બાળક જેમ સંતાયેલી ઘડિયાળમાં સમય જોવા બાય સહેજ ઊંચી કરીને સીડીઓ ચડી જવાની.

એ દિવસે પણ એમ જ હું બે દુનિયા વચ્ચેની સફર કરીને ઓફિસે પહોંચ્યો.

” અંકિત…..” ઓફીસમાં દાખલ થતાં જ બોસે કહ્યું હતું , “તું ફટાફટ નાસ્તો કરી લે તારે નીકળવાનું છે…..”

“ક્યાં જવાનું છે આટલું વહેલું ?”

“તું એ ચિંતા છોડ રિક્ષામાં નથી જવાનું…..” બોસે બે ફાઈલો મારા આગળ મુકતા ખુલાસો કર્યો , “મુંબઈ જવું પડશે……”

“આજે જ ?” મેં નવાઈથી પૂછ્યું.

દાસ કાકાએ ફક્ત આંખો નમાવી અને મને થોડા પૈસા આપ્યા. “જો આમાં બધું વિસ્તરથી લખેલું છે. તું ફાઇલ વાંચી લેજે. તને બધું સમજાઈ જશે…..”

મારી જરાય ઈચ્છા નહોતી જવાની. કારણ અમદાવાદથી મુંબઈ જાઓ અને ત્યાં કામ પતાવો એટલે કઈ સાંજે પાછા આવી શકાય નહીં. બીજા દિવસે રવિવાર હતો. મારો એક જ દિવસ. સોમથી શનિ તો હું મશીન જેમ કામ કરતો. રવિવારે ક્યાંક મિત્રો જોડે ગપાટા મારવા – બાજી રમવાની છૂટ મળતી. શરૂઆતમાં તો રવિવાર પણ ન મળતો. આરતી કશુંકને કશુંક કાઢતી. કૈક ખરીદી કરવા કે પછી જમવા કે કોઈ સબંધીનાં ઘરે જવાની વાત રવિવારે સવારે જ એ કાઢી દેતી. પણ ચાર છ વખત મેં નછૂટકે ગુસ્સાથી એને કીધું કે મને એક રવિવાર મળે એમાં તો જીવવા દે યાર. પછી ધીમે ધીમે એની મારા રવિવાર ઉપર પકડ ઓછી થઈ.

પણ હવે આ બોસે શું કાઢ્યું નવું. આ રવિવાર ગયો પાણીમાં….. મરતા મને મેં ફાઇલ ઉઠાવી અને નીકળ્યો…

થાકીને મુંબઈના રસ્તાઓ ઉપર ભટકીને ઓફિસરોને સમજાવીને પાછો ટ્રેનમાં હું અમદાવાદ ઉતર્યો. સોમવારે સવારે લગભગ આઠ વાગે જ હું ઉતર્યો હોઈશ. સીધો જ ઓફિસે ગયો.

“આવ મારો સિંહ…….” દાસ કાકાએ કહ્યું.

“તમારું કામ થઈ ગયું છે પણ મને હવે…..”

“બે દિવસની રજા આપી જા…… બસ… ખુશ……” મારુ મન કળી ગયા હોય એમ દાસ કાકા બોલ્યા.

હાશ……. મારા જીવમાં જીવ આવ્યો. થયું સીધો જ ઘરે જાઉં. આરતીને કહું મસ્ત કડક કોફી બનાવે. ત્યાં સુધી નહાઈ લઉં અને પછી નીકળી પડું દોસ્તોના ઘર બાજુ. બે દિવસ મોજ મસ્તી અને થાકને ટાટા બાય બાય…..

પણ અંકિત એલ. દ્વિવેદીની પ્લેટવાળો દરવાજો ખોલીને અંદર ગયો તો એ દુનિયા બદલાઈ ગઈ હતી. અંદર પેસતા બે ચાર ચપ્પલ અને સેન્ડલ આમ તેમ મળ્યા. બેડરૂમમાં ચોળાયેલી ચાદર પડી હતી. બે ચાર જોડી કપડાં બેડની બાજુમાં એક ખુરશીમાં ઊંધા કરેલા પડ્યા હતા. મેં છેલ્લે જેમ મુક્યા હતા એમ જ. હું કિચનમાં ગયો. કિચનની સેલ્ફ ઉપર તપેલી પડી હતી. તપેલીમાં ગરણી અને ડોઈ એમની એમ હતી. એક ઘોડામાં ધોયા વગરના વાસણો પડ્યા હતા.

ક્યાં ગઈ હશે આરતી ? મેં બેગ મૂકી. બુટ ઉતાર્યા. મને એમ કે આટલામાં ક્યાંક ગઈ હશે. સામેવાળાને ત્યાં પૂછવા ગયો પણ સામે દરવાજા ઉપર તાળું લટકતું હતું.

કંટાળીને મેં નહાઈ લીધું. કબાટ ખોલ્યું અને કપડાં બદલ્યા. છેવટે બીજા રૂમમાં ગયો. ત્યાં ટેબલ ઉપર કાગળ પડ્યો હતો.

તમે મુંબઈ નીકળ્યા પછી સમાચાર આવ્યા કે નયનનો અકસ્માત થયો છે. ભાવનગર હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યો છે. હું જાઉં છું. બે જોડી કપડાં કબાટમાં ધોયેલા પડ્યા છે. તમારા એક જોડી મોજા પણ પેન્ટની સળમાં દબાવેલા છે. ત્યાં કબાટમાં તમારા ઘરે પહેરવાના લેંઘો અને ઝભ્ભો ધોયેલા છે. તમે આવીને બે દિવસની રજા તો લેશો જ. એટલે ઘરે લેઘા ઝભ્ભા ઉપર ચલાવી લેજો. ધોયેલા કપડાં બગાડતા નહિ.

હું અટક્યો. અરે એક જોડી તો આવીને જ પહેરી લીધા… આગળ વાંચ્યું…

હું બે દિવસે ફરી લખીશ. ઘડિયાળમાં ટકોરો બગડી ગયો છે. પાંચ વાગે દૂધ લેવા નીચે જજો. દૂધવાળો ઉપર નથી આવતો. સવારે વહેલા જાગીને છાપું અંદર લઈ લેજો. પેલા ગલુડિયા છાપું સીડીઓ ઉપર ખેંચી જાય છે.

કાગળ મૂકીને હું આવ્યો રૂમમાં. ઘડિયાળ સામે જોયું. આ ઘડિયાળ બે વર્ષ પહેલાં લાવી હતી. એક વર્ષ પહેલાં તેનો ટકોરો બગડી ગયો હતો. હવે ખાલી સમય બતાવે છે.

હું નીચે ગયો. પાર્લર પરથી દૂધ લઈ આવ્યો. કોફી શોધી. પાંચ મિનીટ પછી કોફીની પડીકી મળી. તપેલી લીધી. પાણી નાખ્યું. કોફી બનાવી. પીધી. મનમાં થયું ભાઈ કંટાળીને આવ્યા એમાં આ ઉપાધિ વધારાની.

બેડરૂમમાં જઈને વેર વિખેર બેડ ઉપર સૂતો. સુઈ ગયો. કલાકે જાગ્યો. ભૂખ લાગી હતી. જાતે બનાવતા આવડે નહિ. બહાર કશુંક ખાઈ આવું. પણ પર્સમાં જોયું તો પૂરતા પૈસા નહિ. મુંબઈમાં ખર્ચી નાખ્યા હતા.

આરતીના કબાટમાં કદાચ હશે થોડા ઘણા રૂપિયા. તેનું કબાટ ખોલ્યું. કપડાં તપાસ્યા. નીચેના ડ્રેસ કાઢ્યા. સ્ત્રીઓ પૈસા સાચવીને મૂકે એવી ખબર હતી. બધા કપડાં બહાર કાઢીને બેડ ઉપર નાખ્યા. નીચેથી એકાદ ડ્રેસની બેવડમાંથી નોટો નીકળી. હાશ.

પણ આ કપડાં સરખા કરવા પડશે ને. આવીને કરું. હમણાં ભૂખ લાગી છે. ચલ ભાઈ જલ્દી ચાલ. ગયો. હોટેલમાં જમીને આવ્યો. સિગરેટ સળગાવી. આરતીના કપડાં સરખા કરવા બેઠો. બે ચાર ઉપરના ડ્રેસ સરખા કર્યા ત્યાં કંટાળ્યો. કરવું તો પડશે જ ભાઈ. નહિતર ઊંધીશ ક્યાં ? નીચેથી જુના ડ્રેસ નીકળ્યા. હમણાં ઘડી કરી એ ડ્રેસ અને આ જુના ડ્રેસમાં ફરક લાગ્યો. જુના ડ્રેસ મોટા હતા. આરતી આટલી પતળી થઈ ગઈ હશે ? ને મને લગન કર્યા ત્યારના દિવસો યાદ આવ્યો. હા એ થોડી જાડી હતી. હવે નથી રહી. હું થોડો જાડો થયો છું પણ એ થાકી છે.

આખરે કપડાં મુક્યા અને ઘડિયાળ જોઈ. ખુરશી ખેંચીને દીવાલ પરથી ઉતારી. ઘરને લોક કર્યું અને ઘડિયાળ લઈને બજારમાં ગયો. એક દુકાને ઘડિયાળનો ટકોરો ઠીક કરાવ્યો.

ઘણા દિવસ આમ જ વીતી ગયા. ફરી એક કાગળ આવ્યો.

હવે એને સારું છે. હું કાલે સાંજે આવીશ.

કાગળ મુક્યો.

શનિવારે ઓફિસેથી પાછો આવ્યો. ઝભ્ભા લેઘામાં જ સ્તો. આ ચાર પાંચ દિવસોમાં મને ખુબ કસ્ટ પડ્યો હતો. પહેલા મને એમ હતું કે દરવાજા બહારની દુનિયામાં જ થાક ત્રાસ તકલીફો ફરિયાદો હોય છે. પણ એવું નથી. આ વેર વિખેર ઘર જમવાનું ચા વાસણ કપડાં બધું એમને એમ નથી થતું…..

આ દરવાજા અંદરની દુનિયામાં પણ એ જ થાક ત્રાસ ફરિયાદો તકલીફો હોય છે પણ એને આરતી આરામમાં ફેરવે છે. મને થયું મારે રવિવારે મિત્રો જોડે બાજી રમવા ન જવું જોઈએ. રવિવાર એને આપવો જોઈએ.

હું તૈયાર થયો. થોડા પૈસા લીધા ઘરને લોક કર્યું અને સ્ટેશને ગયો.

આરતી મને જોઈને ગભરાઈ , “તમે અહીં આવ્યા ?”

“હા હું આવ્યો….. રવિવારે રજા હોય ને….. મને થયું એકલી આવે એના કરતાં લેતો આવું.”

તે નવાઈથી હસી. રાત મેં ત્યાં વિતાવી. તેના ભાઈને હવે સારું હતું. પગમાં ફ્રેક્ચર હતું. પણ વધારે સર્જરીની જરૂર નહોતી પડી.

રવિવારે લગભગ નવ વાગે અમે નીકળ્યા. બપોરે ઘરે પહોંચ્યા. ઘરમાં ઘૂસતા જ આરતી નવાઈથી જોઈ રહી. બુટ સેન્ડલ એની જગ્યાએ ગોઠવાયેલા હતા. તે અંદર ગઈ. બેડની બાજુમાં પડેલી ખુરશીમાં એકેય કપડું નહોતું. તેણીએ કબાટમાં જોયું. મારા કપડાં વ્યવસ્થિત ધોયેલા ઘડી કરીને મુકેલા પડ્યા હતા. હું દરવાજે બંને હાથ પસારીને હસતો ઉભો હતો. તે મને નવાઈથી જોઈ રહી.

“આ બધું તમે કર્યું ?”

“ના મેં અઠવાડિયા પૂરતા બીજા લગન કર્યા હતા…..”

બંને હસી પડ્યા….

“ચલો હું જમવાનું બનાવું ફટાફટ….”

“ના રે આપણે બહાર જઈએ……”

“પણ તમારે બહાર જવું હશે ને…. થાક્યા હશો બાજી રમવા નથી જવું ?”

“શેની બાજી ? ચલ જલ્દી કર આપણે જઈએ મને ભૂખ લાગી છે……” મેં કહ્યું….

તેના ચહેરા ઉપર કૈક વિશિષ્ટ આનંદ હતો. જે પહેલા ક્યારેય મેં જોયો નહોતો…..

“ચાલો……” તે તૈયાર થઈને આવી. અમે નીકળ્યા બરાબર તે જ સમયે ઘડિયાળમાં ટકોરો પડ્યો.

“આ ઘડિયાળનો ટકોરો તમે ઠીક કરાવ્યો ?” આરતીએ પૂછ્યું.

“ના ના ટકોરે મને ઠીક કર્યો છે…….”

“એટલે…..” તે નવાઈથી બોલી. તેને કઈ સમજાયું નહીં….

“એટલે કઈ નહિ……” મેં કહ્યું અને સીડીઓ ઉતરવા લાગ્યા , “આરતી જીવનમાં ટકોરા થવા જરૂરી છે……”

“શેના ટકોરા ? શું બોલો છો ?”

“કઈ નહિ મને ભૂખ લાગી છે એટલે ગમે તે બોલું છું……” હું હસ્યો…. તે પણ હસી…..

*******

લેખક: વિકી ત્રિવેદી

Advertisements

3 replies »

Leave a Reply